نیمه شب از خواب بیدار می شوید، سرک می کشید به قفس و می بینید همستر کوچک تان به جای دویدن روی چرخ، فقط دور خودش می چرخد، انگار زمین زیر پایش کج شده باشد. قلبتان می ریزد و همان لحظه گوشی را برمی دارید تا بفهمید چه اتفاقی افتاده. اگر شما هم همین چند دقیقه پیش با چنین صحنه ای روبه رو شده اید، به احتمال زیاد با عفونت گوش در همستر طرف هستید!
و سوال اصلی تان همین است؛ آیا این وضعیت خطرناک است؟ جواب کوتاه این است؛ بله، اگر بدون رسیدگی رها شود می تواند جدی شود، اما در بیشتر موارد اگر زود تشخیص داده شود، با درمان دامپزشکی به طور کامل قابل کنترل است.
نکته ای که شاید ندانید این است؛ همستر ها استاد پنهان کردن درد هستند. در طبیعت، هر جونده ای که ضعف نشان بدهد، اولین طعمه شکارچی هاست، پس غریزه شان می گوید تا جایی که می شود بیماری را به روی خودشان نیاورند. همین یعنی وقتی بالاخره سرشان کج می شود یا شروع به چرخیدن می کنند، ماجرا از مدت ها قبل شروع شده، فقط تازه به چشم شما رسیده. برای همین هم هر تغییر کوچکی در رفتار سر و تعادل همستر، هرچند بی اهمیت به نظر برسد، ارزش توجه جدی دارد.
علائم عفونت گوش در همستر که نباید نادیده گرفت
علائم بیماری گوش همستر همیشه به یک شکل ظاهر نمی شود و بسته به اینکه عفونت در گوش بیرونی، میانی یا داخلی باشد، متفاوت است. وقتی عفونت سطحی تر و در گوش بیرونی باشد، معمولاً قرمزی، تورم، ترشح و حتی بوی نامطبوع از ناحیه گوش دیده می شود.
پوست اطراف گوش هم ممکن است ملتهب شود یا مو در آن ناحیه بریزد، به خصوص اگر همستر به خاطر خارش زیاد آن قسمت را بخراشد یا با پنجه بمالد.
اما وقتی عفونت به گوش میانی یا داخلی برسد، ماجرا فرق می کند. اینجا دیگر صحبت از تعادل و سیستم دهلیزی همستر است، همان بخشی که مسئول حس تعادل بدن است. در این حالت رفتارهایی مثل چرخیدن مداوم دور خودش، افتادن به یک طرف، راه رفتن نامتعادل یا حساسیت بیش از حد وقتی سرش را لمس می کنید، از علائم شایع هستند.
برخی همستر ها هم کم اشتها می شوند یا بیشتر از حد معمول در لانه می خوابند، چون درد ناشی از عفونت گوش برایشان آزاردهنده است.
یک نکته کاربردی برای صاحبان همستر این است که در همان روزهای اول، معمولاً فقط یک طرف گوش درگیر می شود، به همین دلیل عدم تقارن رفتاری، مثلاً چرخش همیشه به یک جهت مشخص، یکی از نشانه های راهنما برای دامپزشک است تا محل مشکل را سریع تر پیدا کند.
چرا سر همستر کج می شود؟
کج شدن سر همستر یکی از سوالاتی است که خیلی زیاد در انجمن ها و صفحات دامپزشکی جستجو می شود، و دلیلش هم واضح است؛ این علامت واقعاً نگران کننده به نظر می رسد. در اغلب موارد، کج شدن سر ناشی از درگیری گوش داخلی است. وقتی باکتری یا قارچ به این بخش می رسد، فشار داخل مجرای گوش تغییر می کند و سیستم تعادل بدن همستر دچار اختلال می شود.
نتیجه همان چیزی است که شما می بینید؛ سری که کج مانده و گاهی چرخیدن های بی وقفه دور یک محور.
البته باید این را هم گفت که هر کج شدن سر لزوماً از عفونت گوش نیست. گاهی مشکلات عصبی، آسیب دیدگی بعد از افتادن از ارتفاع قفس، یا حتی در موارد نادرتر مشکلات مغزی می توانند علائم مشابهی ایجاد کنند. تفاوت اصلی این است که در مشکلات عفونی، معمولاً همستر همچنان اشتها و هوشیاری نسبی دارد، در حالی که در آسیب های عصبی جدی تر، بی حالی و افت شدید هوشیاری هم دیده می شود.
با این حال تشخیص دقیق فقط از عهده دامپزشک برمی آید و حدس زدن در خانه، هرچند دلگرم کننده باشد، جای معاینه واقعی را نمی گیرد.
تجربه ای که خیلی از صاحبان همستر تعریف می کنند این است؛ حیوان خانگی شان روزها بی سر و صدا کمی کندتر شده، تا اینکه یک شب ناگهان سرش کج می شود و همه چیز جدی به نظر می رسد. در واقع اتفاق ناگهانی نبوده، فقط تا آن لحظه قابل مشاهده نبوده است.
آیا عفونت گوش در همستر واقعاً خطرناک است؟
برای پاسخ به این سوال باید بین دو حالت فرق گذاشت. عفونت گوش خارجی که زود تشخیص داده و درمان شود، معمولاً خطر جدی ندارد و ظرف چند روز تا دو هفته با درمان مناسب بهبود پیدا می کند.
اما وقتی عفونت به گوش میانی یا داخلی برسد و درمان نشده باقی بماند، می تواند به آسیب دائمی به عصب شنوایی یا تعادل منجر شود و در موارد شدیدتر حتی جان همستر را تهدید کند، چون همستر نمی تواند به درستی غذا بخورد یا از خودش مراقبت کند.
به بیان ساده تر، خود میکروب مسبب عفونت معمولاً کشنده نیست، آنچه خطرناک می شود بی توجهی و گذشت زمان است. هر چه دیرتر به دامپزشک مراجعه شود، احتمال آسیب دائمی به تعادل یا شنوایی بیشتر می شود و درمان هم سخت تر و طولانی تر خواهد بود. برای همین دامپزشکان کوچک همیشه تاکید می کنند که کج شدن سر یا چرخش مداوم، حتی اگر همستر همچنان غذا می خورد و فعال به نظر می رسد، نباید بیش از یکی دو روز بدون معاینه رها شود.
چه زمانی باید از قطره گوش همستر استفاده کرد؟
اینجا نکته ای هست که خیلی از صاحبان حیوانات خانگی در آن اشتباه می کنند؛ قطره گوش همستر، بر خلاف قطره های گوش انسانی یا حتی سگ و گربه، نباید بدون تجویز دامپزشک استفاده شود.
بدن همستر بسیار کوچک است و بسیاری از ترکیبات ضدعفونی یا ضدقارچی رایج که برای حیوانات بزرگ تر بی خطرند، برای این جونده می توانند سمی باشند. حتی محلول های خانگی که گاهی در فروم های خارجی توصیه می شوند، بدون تایید دامپزشک ریسک بزرگی محسوب می شوند.
زمان درست استفاده از قطره گوش، بعد از معاینه و تشخیص دامپزشک است، وقتی مشخص شود عفونت باکتریایی است یا قارچی، چون نوع دارو کاملاً بر همین اساس تغییر می کند. دامپزشک معمولاً یا آنتی بیوتیک موضعی تجویز می کند یا در موارد شدیدتر، دارو خوراکی همراه با یک ضدالتهاب برای کاهش درد.
تمیز کردن ملایم اطراف گوش با یک گوش پاک کن مرطوب، بدون فرو بردن عمیق، هم می تواند به عنوان مراقبت جانبی و با تایید دامپزشک انجام شود.
اگر الان دسترسی فوری به دامپزشک ندارید، بهترین کاری که می توانید انجام دهید تمیز نگه داشتن قفس، خشک نگه داشتن بستر و کاهش استرس محیطی همستر است، تا وضعیت او بدتر نشود، اما این اقدامات جایگزین درمان دارویی نیستند و فقط برای گذر زمان تا رسیدن به دامپزشک هستند.
راه های پیشگیری از عفونت گوش جونده ها
بیشتر موارد عفونت گوش جونده، از جمله در همستر، ریشه در محیط زندگی دارد نه یک بیماری ناگهانی و بی دلیل. بستر مرطوب یا کثیف محیط ایده آلی برای رشد باکتری و قارچ است، به خصوص در قفس هایی که تهویه کافی ندارند. تعویض منظم بستر، خشک نگه داشتن گوشه های قفس و پرهیز از انباشت مواد غذایی له شده در کنج های لانه، ساده ترین و در عین حال موثرترین راه پیشگیری هستند.
نکته دیگری که کمتر گفته می شود این است که عفونت های تنفسی درمان نشده هم می توانند به مرور به گوش سرایت کنند، چون مسیر بین بینی، گلو و گوش در پستانداران کوچک به هم متصل است. پس اگر همستر شما اخیراً عطسه یا خس خس تنفسی داشته، حتی اگر خفیف بوده، بهتر است آن را هم بی اهمیت ندانید.
- بستر قفس را حداقل هفته ای یک تا دو بار عوض کنید و از خیس ماندن بطری آب روی بستر جلوگیری کنید
- محل زندگی همستر را دور از جریان هوای سرد یا رطوبت بالا قرار دهید
- اگر بیش از یک همستر دارید و یکی علائم عفونت نشان داد، تا تشخیص قطعی آن ها را جدا نگه دارید
سرمایه گذاری روی لوازم همستر باکیفیت، از بستر جاذب رطوبت گرفته تا قفسی با تهویه مناسب، در واقع یکی از ساده ترین سرمایه گذاری ها برای پیشگیری از همین نوع عفونت هاست و در درازمدت هزینه و دردسر مراجعه های اضطراری به دامپزشک را کم می کند.
جمع بندی
اگر بخواهیم خلاصه بگوییم؛ آیا عفونت گوش در همستر خطرناک است؟ در مراحل اولیه معمولاً نه، اما هرچه دیرتر به آن رسیدگی شود، احتمال آسیب دائمی و حتی خطر جدی برای سلامت همستر بیشتر می شود.
علائمی مثل کج شدن سر، چرخیدن مداوم، ترشح یا قرمزی گوش را هیچ وقت به بعد موکول نکنید، حتی اگر همستر همچنان سرحال به نظر می رسد. بهترین کاری که می توانید انجام دهید، مراجعه سریع به یک دامپزشک آشنا با حیوانات کوچک است تا مشخص شود آیا نیاز به قطره گوش، آنتی بیوتیک یا فقط مراقبت محیطی دارد.
اگر همین حالا با این وضعیت روبه رو هستید یا سوالی درباره علائمی که در همستر خودتان دیده اید دارید، در بخش نظرات برایمان بنویسید تا در حد امکان راهنمایی تان کنیم.
۰ نظر